In deze rubriek laat it-mediator prof. dr. Hans Mulder zijn gedachten gaan over de vraag: wat maakt dat sommige organisaties in dit digitale tijdperk het (veel) beter doen dan andere? Wat zijn de unieke eigenschappen van deze ‘High Performers’? En welke rol speelt it hierin?
It-mediator en -deskundige prof. dr. Hans Mulder in simultaan debat met ai-chatbots Claude en ChatGPT.
De kortste carrière ooit: de prompt-engineer
Tekst: HANS MULDER Beeld: CHATGPT
Een Career Guide nodigt uit tot vooruitkijken. Maar soms kijk je beter naar een loopbaan, door even achterom te kijken. Neem de prompt-engineer. Begin 2023 leek het een droomberoep: geen klassieke informaticastudie, wel werken met de spannendste technologie van het moment. LinkedIn vulde zich met ai-fluisteraars, promptkunstenaars en mensen die hun visitekaartje al hadden laten drukken voordat hun eerste prompt was uitgehallucineerd. Er verschenen vacatures met salarissen boven de drie ton dollar, onder meer bij Anthropic. Drie jaar later moet ik de vraag stellen: kijken we hier naar de kortste carrière ooit?
Niet zo somber. Prompten is overal. Dus het beroep leeft.
Dat is te makkelijk. Uw eigen analogie werkt tegen u. Zoeken werd een basisvaardigheid, maar daarboven ontstonden seo-specialisten en data scientists. Normalisering sluit specialisatie niet uit. Zij verplaatst deze beroepen omhoog.
Eindelijk een chatbot die terugbijt. En Claude heeft een punt. Daarom moeten we preciezer zijn: de prompt-engineer-zonder-domein had de kortste carrière. De prompt-engineer-met-domein begint pas. Wie alleen trucjes kent als ‘gedraag je als expert’ of ‘maak dit overtuigender’ is de Cobol-krasser van de ai-golf. Nuttig bij schaarste, kwetsbaar bij volwassenwording. Herkenbaar met de begintijd van de automatsering en Max Euwe.
Veel. In de jaren vijftig trok Euwe door het land om topmanagers uit te leggen wat computers waren en hoe het binaire stelsel werkte. Niemand werd daarna ‘binair denker’ van beroep. Toch was die kennis nodig om bestuurders wakker te schudden. Mijn vader was later een van de eerste ict-docenten van Nederland bij NOVI en werkte mee aan AMBI, Automatisering en Mechanisering van de Bestuurlijke Informatievoorziening. De kracht van AMBI was niet dat het een modieuze titel opleverde, maar dat het fundamenten bood waarmee mensen meerdere technologiegeneraties konden overleven.
‘Leren zonder handelen is een illusie van vooruitgang’
Daar ben ik het mee eens. Alleen heet dat niet: ‘prompten voor gevorderden in twee middagen, inclusief certificaat en LinkedIn-badge’. Een ai-opleiding gaat over data, context, processen, organisatie, recht, ethiek, security, evaluatie en domeinkennis. Niet over toverzinnen, maar over verantwoordelijkheid: wanneer mag een systeem iets beslissen, wat moet een mens zien, welke bron is betrouwbaar, en wie neemt de telefoon op als het misgaat?
Tijdelijk wel. Vijftig jaar geleden dacht men dat een programmeur minstens academisch geschoold moest zijn. Daarna werd hij in de ogen van velen een codeur, iemand die opdrachten uitvoerde van een analist of ontwerper. Vervolgens kwamen ontwikkelaars, systeemprogrammeurs, projectmanagers, beheerders, architecten. Het Nederlands Genootschap voor Informatica probeerde functies in de automatisering al sinds 1980 te classificeren. In 1986 stonden er meer dan tachtig in de bijgewerkte uitgave. In de jaren negentig werd die technologiegedreven classificatie van functies praktisch onbruikbaar, simpelweg omdat elke nieuwe golf weer nieuwe titels baarde. Tegenwoordig gaat het sneller. Vroeger overleefde een functietitel een decennium. De prompt-engineer redde het amper twee jaar.
Nee, de chatbot is uit zijn kinderschoenen gegroeid. Aan de bovenkant spreken we steeds vaker over context engineering: zorgen dat een ai-systeem op het juiste moment de juiste informatie, instructies, voorbeelden, tools en grenzen krijgt. Dat is geen typen. Dat is het ontwerpen van de werkplek in het hoofd van de machine. Een analyse van 20.662 ai-gerelateerde LinkedIn-vacatures laat slechts 72 expliciete prompt-engineer-posities zien. Minder dan een half procent. En zelfs die 72 vragen niet alleen ‘mooi formuleren’, maar ai-kennis, communicatie en creatief probleemoplossen. Eerst dachten we dat de kunst zat in de formulering van de vraag. Nu weten we dat de kunst zit in het organiseren van de context, ‘context engineering’ boven ‘prompt engineering’.
‘Human-in-the-loop is pas iets waard als iemand die plek bewust ontwerpt’
Niet helemaal. Iedereen moet ai-geletterd worden, zoals iedereen moet kunnen schrijven, zoeken en rekenen. Maar in gereguleerde sectoren kun je ai-instructies niet uitsmeren over iedereen die toevallig een chatbot opent. Dat is net zo onverstandig als zeggen: ‘security doen we allemaal een beetje’ en vervolgens verbaasd zijn over het datalek. Iedereen alert, niemand aanspreekbaar.
|
Precies. Human-in-the-loop is pas iets waard als iemand die plek bewust ontwerpt. Wanneer ondersteunt ai? Wanneer stopt het automatische proces? Wanneer moet het dossier open? Wanneer volgt een gesprek van mens tot mens? Dat is geen prompttruc. Dat is architectuur en governance. Als iedereen verantwoordelijk is, is niemand verantwoordelijk. En bij de daaropvolgende AVG-boete zegt de chatbot vermoedelijk: ‘Sorry, dat was niet mijn bedoeling.’
Kies een vak, geen hype. Word jurist, verpleegkundige, controller, docent, mediator, of ondernemer— en leer ai gebruiken in dat vak. Voor de ervaren rotten: Leer ai vragen stellen, bronnen controleren, uitkomsten toetsen en aannames tegenspreken. De advocaat mét ai-vaardigheid is waardevoller dan de prompt-engineer zonder juridisch inzicht. De controller die ai-uitkomsten kan toetsen, is waardevoller dan iemand die alleen een instructie aan een chatbot formuleert. De docent die ai verantwoord inzet, is waardevoller dan iemand die prompttrucjes doceert zonder pedagogisch kompas.
De prompt-engineer-zonder-vak was een eendagsvlieg met een LinkedIn Premium-account. De prompt-engineer-met-een-vak ontpopt zich tot context engineer, model evaluator of ai-risk professional. High performers jagen niet op titels. Zij bouwen aan talent. De kortste carrière ooit is dus niet mislukt. Zij verdween in iedereen.
