Computable - Biomimicry + ai = elektronische hondenneus

Achtergrond

Biomimicry + ai = elektronische hondenneus

Larry Ellison (Oracle) over ai

Oracle zet zijn ai-platformen in om de reukzin van honden te simuleren en resultaten te interpreteren. Nodig om kanker op te sporen, zo vertelt Larry Ellison, cto bij het bedrijf dat hij oprichtte.

Tekst: Teus Molenaar Beeld: ORACLE

In ruim anderhalf uur spreekt Ellison het publiek toe van duizenden bezoekers van Oracle AI World in Las Vegas. Daarmee haalt hij met gemak het gemiddelde aan spreektijd van president Donald Trump die hij politiek en met kapitaal ondersteunt. De 81-jarige cto is als enige van zijn generatie nog actief in de it-industrie; denk aan Bill Gates (Microsoft), Scott McNeally (Sun Microsystems), Steve Jobs (Apple), Charles Phillips (SAP), Sam Palmisano en Lou Gerstner (IBM).

In plaats van de strijd aan te gaan met ceo’s van andere it-bedrijven, zoals de it-nestor in zijn loopbaan geregeld deed, verhaalt hij nu van de mogelijkheden die informatietechnologie biedt voor de mensheid. Daarbij zoekt hij de samenwerking met andere bedrijven, bijvoorbeeld met het Tesla van Elon Musk die hij zeer bewondert. ‘Hij heeft niet alleen moderne voertuigen gebouwd, maar moest een compleet ecosysteem voor elektrische auto’s opzetten: batterijen, robots die auto’s samenstellen, het gebruik van internet om de voertuigen aan te sturen, oplaadinfrastructuur. Dat moeten wij ook, onze database en ai-platformen zijn niet genoeg; het complete systeem moet worden aangepast om er naar behoren mee te kunnen werken.’

Zo ondersteunt de databaseleverancier wetenschappers via Oracle for Research, waar onder­zoekers toegang krijgen tot een krachtige cloud‑infrastructuur, ai‑modellen en data‑analyse­plat­formen.

The dog’s nose

Ellison presenteert het nieuwe onderzoeksproject the dog’s nose. Het gaat om een ai-gestuurde, elektronische neus. Die is gebaseerd op de extreem gevoelige reukzin van honden, nanomaterialen die werken als kunstmatige reukreceptoren en de ai-modellen in Oracle Cloud die geurpatronen analyseren. Het is een bio‑geïnspireerde sensor die probeert te doen wat een hond kan, maar dan digitaal en op industriële schaal.

Ellison noemt vier toepassingsgebieden:

  1. In de gezondheidszorg helpt het bij vroege detectie van kanker en diabetes via ademanalyses en het opsporen van infecties via vluchtige stoffen.
  2. Op het vlak van veiligheid helpt het explosieven te detecteren, drugs op te sporen en gaslekken te herkennen.
  3. Qua milieu helpt het de luchtkwaliteit te monitoren en industriële emissies in de gaten te houden.
  4. Voor voedsel en landbouw is het nuttig door bederf te detecteren, de kwaliteit van producten te bewaken, en de gezondheid van gewassen te volgen.

Beter maken

Ellison noemt kunstmatige intelligentie een ongelofelijk hulpmiddel. ‘Het zal ons helpen problemen op te lossen die we niet konden oplossen. Het zal ons veel betere wetenschappers, ingenieurs, leiders, chefs, metselaars, zorgverleners enzovoorts maken. We hebben nooit eerder een tool gebouwd zoals dit. Ai is de belangrijkste technologie in de menselijke geschiedenis.’

Volgens Ellison is ai pas serieus geworden met de lancering van ChatGPT 3.0. ‘Probleem is dat de opensourcemodellen alleen trainen met publiek toegankelijke data. Maar je bereikt pas de hoogste waarde als je ook met particuliere data traint. En daarom speelt Oracle een belangrijke rol. De meeste van ‘s werelds waardevolle data zit al in een Oracle-database. Daarvoor moesten we wel onze database veranderen. En dat hebben we gedaan.’

‘Het moderne ai-model is multimodaal, omdat het meerdere neuronetwerken heeft om te kijken naar verschillende soorten data: video data, tekstuele data, gehoor, en dergelijke’

Larry Ellison, oprichter en cto Oracle

Multimodaal ai-model

Achter hem verschijnt een beeld van menselijke hersenen. ‘Je brein heeft verschillende delen. Voor zicht gebruik je één deel van je brein. Om taal te gebruiken, activeer je een ander deel. Dit moet je ook doen met ai-modellen. Een neuronetwerk voor visie: de vorm, of het beweegt, de kleur en dergelijke. Je gebruikt één neuronetwerk om iets te zien en een heel ander neuronetwerk om te herkennen wat het is, om het te identificeren. En dan een derde neuronetwerk om het te classificeren en het te organiseren en te vergelijken met data. Het moderne ai-model is multimodaal, omdat het meerdere neuronetwerken heeft om te kijken naar verschillende soorten data: video data, tekstuele data, gehoor, en dergelijke.’

Ai kan logisch redenen op dezelfde manier als wij dat doen, vervolgt Ellison. ‘Maar veel sneller. Het is verbonden met het internet. Het kan daardoor een stuk van Chopin in vijf seconden leren spelen. Ik weet dat mijn kinderen niet zo snel piano kunnen leren spelen, want ik luister elke dag naar de praktijk.’

Hoe Oracle dat doet? Ellison legt uit: met Retrieval‑Augmented Generation (RAG), een ai‑techniek waarbij een groot taalmodel (llm) wordt aangevuld met actuele, externe informatie. Hij vertelt dat RAG de output van een llm verbetert door gerichte, up‑to‑date bedrijfsdata op te halen tijdens het beantwoorden van een vraag. ‘De nieuwe Oracle database is een ai-database, omdat het deze RAG-capabiliteit heeft. Het heeft de mogelijkheid om externe data in de Oracle-database op te nemen en bereikbaar te maken voor het ai-model.’

‘Wij schrijven zelf geen code meer. We vertellen het model wat we willen, en het genereert de stappen. Dit heeft de ontwikkeltijd drastisch verkort’

Larry Ellison, oprichter en cto Oracle

Zorgsector

Hij gebruikt een voorbeeld van een agent die het bedrijf heeft gebouwd voor de zorgsector. Overigens met vibe coding. ‘Wij schrijven zelf geen code meer. We vertellen het model wat we willen, en het genereert de stappen. Dit heeft de ontwikkeltijd drastisch verkort, zoals de herbouw van ons zorgplatform Cerner naar Oracle Health in slechts drie jaar.’

De gezondheidszorg was een terugkerend thema, waarbij Ellison futuristische voorbeelden deelde zoals ai-gestuurde robots als superieure chirurgen (dankzij microscopisch zicht en precisie) en ‘the dog’s nose’. Denk ook aan directe metagenomische testen om ziekteverwekkers of tumor-dna zonder vertraging op te sporen. Metagenomische testen zijn dna‑testen waarmee je in één keer al het genetisch materiaal in een monster analyseert — zonder dat je eerst bacteriën, virussen of schimmels hoeft te kweken.

Ook hierbij geeft hij aan dat het niet volstaat om een ai-model te bouwen; het gaat om een aanpassing van het complete ecosysteem van de gezondheidszorg: ziekenhuizen, banken, verzekeraars, chirurgen, huisartsen, farmaceutische industrie, ambulances en patiënten. ‘Dat hangt allemaal samen en ai kan helpen die efficiënter en effectiever te maken.’