De toekomst
van Max en Vera
Tot haar grote genoegen (persoonlijk en financieel) krijgen de kinderen van mijn vriendin de komende maanden hun hbo-diploma’s en betreden zij de arbeidsmarkt. Max gaat als verpleegkundige de zorg in en Vera de ict. Tot voor kort dacht ik dat beiden zich geen zorgen hoefden te maken over hun toekomst. Door de vergrijzing komt de zorg elk jaar meer handen tekort en de ict is in een digitaliserende samenleving eveneens een groeimarkt. Daar denk ik nu heel anders over.
Tekst: René Veldwijk Beeld: SHUTTERSTOCK
Laten we beginnen met Max, de verpleegkundige. De komende jaren is er geen vuiltje aan de lucht voor handen aan het bed, maar de dreiging heet robotica. Tien jaar geleden hadden we in Nederland een idiote hype rond robots die op het punt stonden om mensenwerk over te nemen, maar dat dit binnen de komende tien jaar wel staat te gebeuren is helemaal geen hype. De tekenen zijn overal.
Kort geleden wees een Nederlands bedrijfje een overnamebod van 500 miljoen dollar van OpenAI af. Het bedrijf verzamelde trainingsdata, goud voor het aanleren van de (fijne) motoriek van robots. Die kunnen op een dag dus een klysma plaatsen of een injectie doen. En de ai-taalmodellen die nu bezig zijn om de wereld te veroveren, lijken zeer geschikt voor het voorkomen van medische missers.
Robots die zowel fysiek als mentaal competent zijn kunnen in beginsel elke fysieke menselijke activiteit overnemen. Op een dag worden het dus robot-handen aan het bed. Waarschijnlijk zijn het ook warme handen, want de vermoedelijk benodigde rekenkracht vereist wel een Nvidia-gpu en die doen het niet op AAA-batterijtjes. Dit alles wordt nog onderstreept door de pivot die Tesla maakt van (steeds maar niet) zelfrijdende auto’s naar humanoïde robots die onder meer een auto kunnen besturen. Het is na Spacex en Tesla zelf Elon Musks derde grote gok, maar Musk heeft bepaald een goed track record. Op een kwade dag wordt Max misschien door de robot die de zorg voor zijn patiënten overneemt naar het UWV gereden (waar ze zijn gegevens invoeren in het ww-systeem uit de jaren tachtig van de vorige eeuw).
Wat voor Max mogelijk nog tien of twintig jaar duurt, staat voor Vera de ict’er nu al voor de deur. Mijn vorige Data Revival was gewijd aan een experiment om ChatGPT een database te laten ontwerpen. ChatGPT zakte daarbij flink door het ijs, maar dat krijg je als je een ai traint op een wereld van slecht ontworpen databases.Â
Ik vermoed dat het nu al stukken beter kan als je zorgt voor adequate prompts, maar ik stelde ook dat de huidige ai’s uitermate geschikt zijn voor database herstructurering en gegevensconversies. Waar een echte database-ontwerpblunder (voorbeeld) in de praktijk niet te herstellen is, kan dat met ai wel. Dat zou betekenen dat legacy-systemen werkelijk een tweede leven kunnen krijgen en we niet meer zijn gebonden aan de keuze tussen kostbaar doormodderen (‘software veroudering’) en kostbaar en gevaarlijk herbouwen. Dat gaat heel veel banen kosten.
Veel meer acuut is wat ai nu al doet voor de productiviteit van ontwikkelaars. Het algemene beeld rond ai is dat het vooral nuttig is in de handen van experts en dat was ook de conclusie in mijn vorige Data Revival. Maar voor beginnende of minder begaafde software ontwikkelaars is dat helemaal niet zo. Zelf behoor ik tot die tweede categorie en ik kan uit eigen ervaring melden dat mijn productiviteit door het dak gaat met ChatGPT. En het is niet alleen de productiviteit maar ook de consistentie.
‘Het bedrijf Block (van Twitters Jack Dorsey) besloot om 40 procent van het personeel te lozen’
Ik heb bijvoorbeeld een hekel aan sommige aspecten van de SQL syntax (joins) en mijd deze, tot groot ongenoegen van mijn collega’s. Nu doe ik mijn eigen ding en laat het resultaat herschrijven in de stijl van mijn collega’s. Het lijkt triviaal, maar wat er nu al kan en gebeurt rond software is een enorme revolutie. En zelfs als we er voor zouden kiezen om software ontwikkeling volledig uit te besteden aan junioren, ict-kneuzen en rommelende vibe coders zou er nog geen man overboord zijn als de beroerde resultaten door ai kunnen worden herontworpen en hercodeerd. Het oude en niet zo succesvolle idee van software prototyping door niet-ict’ers met materiekennis komt misschien wel weer terug, terwijl iedereen die zich nu architect noemt een andere baan kan gaan zoeken. En ook hier is de toekomst er al. Het bedrijf Block (van Twitters Jack Dorsey) besloot om 40 procent van het personeel te lozen. Softwareontwikkeling gaat extreem veel sneller met kleine teams met ai. Block is ook niet het enige voorbeeld, al vind ik zo snel nog niets uit Nederland.
Max en Vera bezitten gelukkig straks hun professionele kwalificaties en per saldo maken we ons weinig zorgen. Gelukkig zijn ze midden twintig en flexibel en zitten ze nog niet op een ‘veilige’ positie in een zorginstelling of op een ict-afdeling. Het komt vast goed, maar spannend wordt het wel.
Datarevival is een rubriek van René Veldwijk over de wondere wereld van data. Veldwijk is associé bij Ockham Groep en opiniemaker bij Computable.
